Kościół ŚŚ. Apostołów Szymona i Judy w Świlczy (1636-1967)
[...]
aby w nocy i w dzień Twoje oczy patrzyły na tę świątynię. Jest to miejsce, o
którym powiedziałeś: „Tam będzie moje Imię" - tak, aby wysłuchać modlitwę,
którą zanosi Twój sługa na tym miejscu. 1 Krl 8, 29
A.D. 7 Junii 1636
Najważniejszym
miejscem w parafii, wokół którego skupiało się całe życie religijne, był
kościół. W zamierzchłych czasach, kiedy sprawy gospodarcze i społeczne
porządkował ustrój feudalny, a codzienność przeszywało poczucie zagrożenia
wobec czyhających zewsząd niebezpieczeństw - inkastelowana świątynia, jako
„miejsce do obrony sposobne",chroniła w
swych ścianach dokumenty i kasę gromadzką. Tam też przechowywano wspólną broń,
aby w czasie napadu nieprzyjaciół (Tatarów czy grasujących na gościńcu band
swawolników i „hultajów czyniących się żołnierzami") mogła przemienić się w
„warownię, która ocala". Tę podwójną rolęwypełniał kościół ŚŚ. Apostołów Szymona i Judy w Świlczy.
Dzieje cmentarza parafialnego w Świlczy (1786 - 2008)
Świlecka nekropolia
Cmentarz parafialny w Świlczy jest bardzo starym miejscem grzebalnym. Informacja o jego początku - zapiska z księgi metrykalnej - jasno wskazuje, że pierwszym pochowanym na nim parafianinem był czteroletni chłopiec, Jan Wojnarowski ze Świlczy, w dniu 31 marca 1786 roku.
Parafia Świlcza została erygowana przez Jana Rzeszowskiego herbu Półkozic, arcybiskupa Lwowa, przed rokiem 1424. Administracyjnie podporządkowana była diecezji przemyskiej. Wchodziła w skład dekanatu rzeszowskiego (w połowie XIX w. przeszła na kilkadziesiąt lat do dekanatu głogowskiego)Od początku swego istnienia stanowiła atrakcyjne uposażenie dla dostojników kościelnych szczebla diecezjalnego. Świadczy o tym postać księdza Gawła – kapelana arcybiskupiego i pierwszego proboszcza Świlczy. Na atrakcyjność beneficjum świleckiego u zarania dziejów parafii (pocz. XV wieku) wpływało zarówno uposażenie ziemskie tj. ok. 48 mórg ziemi plebańskiego łanu jak i dodatkowe dochody w daninach naturalnych (zbożu): meszne od chłopów i dziesięciny z gruntów dworskich.
Niepodległość 1918 Udział mieszkańców gminy w walkach o wolna Polskę w latach 1914-1918
Świadomość narodowa w czasach autonomii galicyjskiej
Na przełomie XIX i XX w. budziło się poczucie świadomość narodowej wśród galicyjskich chłopów. Nie działo się to bez powodu. Było wynikiem sukcesywnie prowadzonej pracy organicznej. Działania te inicjowali księża, nauczyciele, nierzadko wtórowały im dwory. Budzeniu świadomości narodowej i społecznej wśród niższych warstw społecznych nie sprzeciwiały się władze zaborcze. Galicja od 1867 r. cieszył się autonomią. Rządzący nią od czasów Wiosny Ludów (1848 r.) stary cesarz Franciszek Józef w powszechnej opinii uchodził za władcę liberalnego, a nawet dobrotliwego (sam siebie określił w rządowej ankiecie „pierwszym urzędnikiem państwowym”). Faktycznie autonomiczne ustępstwa na rzecz Polaków w Galicji (ale i pozostałych mniejszości narodowych) były wynikiem głębokiego kryzysu, jaki przeżywało rozległe państwo Habsburgów.
